Aby osiągnąć sukces w dzisiejszych konkurencyjnych czasach, w każdej firmie powinny pracować osoby o zróżnicowanych, często wzajemnie wykluczających się cechach osobowości, kompetencjach i kwalifikacjach. Umiejętność stworzenia przez pracodawcę odpowiedniego klimatu, sprzyjającego efektywnej pracy zespołowej, stanowi jeden z kluczowych czynników decydujących o sukcesie dowolnego przedsięwzięcia, jakiego podejmie się dana organizacja.

Znaczenie pracy zespołowej dla rozwoju organizacji, zwłaszcza tych z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, jest ogromne. Eksperci nie mają co do tego wątpliwości. – Dobrze zorganizowana praca zespołowa pozwala efektywniej wykorzystać potencjał tkwiący w zasobach ludzkich każdej firmy. Praca w zespole motywuje ludzi do działania oraz sprzyja ograniczaniu strat. W dobrym zespole łatwiej jest identyfikować słabe strony danego projektu, wąskie gardła w procesach i budować strategie, których celem jest optymalne wykorzystanie możliwości danej organizacji – mówi Michał Śmiałowski, psycholog i trener w firmie MindLab, akredytowany konsultant Insights Discovery. Choć często organizacje w procesie zarządzania skupiają się przede wszystkim na swoich aktywach materialnych jako najbardziej kluczowych dla budowania konkurencyjności firmy na rynku (przedsiębiorcy często uznają za mniej ryzykowne i bardziej biznesowo uzasadnione inwestowanie w park maszynowy niż w rozwój swoich pracowników), liczne badania potwierdzają, że tym, co stanowi o przewadze rynkowej największych organizacji na świecie, jest ich kapitał ludzki. – Dzieje się tak dlatego, że kapitał intelektualny każdej organizacji jest niezwykle trudny do odtworzenia czy skopiowania. Unikalność złożonych konfiguracji, jakimi są zespoły pracownicze, jest praktycznie niemożliwa do przejęcia czy zastąpienia. Ekspertyza, wiedza, doświadczenie, które budują przewagę organizacji, tkwią w jej kulturze, w zespołach, systemach zarządzania, w samych pracownikach i w relacjach pomiędzy nimi – zauważa dr Beatricze Andrzejewska, wiceprezes zarządu ds. programowych IBD Business School, dyrektor programowy Centrów Eksperckich Przywództwo i Szkoła Trenera Biznesu.

Siła zespołu projektowego

Zarówno na świecie, jak i w Polsce obserwować możemy ciągły wzrost znaczenia pracy zespołowej i projektowej, co w dużej mierze wynika z postępującego rozwoju technologicznego oraz bardziej elastycznego podejścia przedsiębiorców do istniejących struktur organizacyjnych. – Przejawia się to także w tym, że pracodawcy coraz częściej oczekują od pracowników kompetencji z zakresu inteligencji emocjonalnej, a więc umiejętności poprawnego odczytywania emocji członków zespołu. Jest to kluczowe dla efektywnej realizacji zadań w grupie, bowiem w tym przypadku sukces jest zależny od otwartości na potrzeby i oczekiwania wszystkich członków zespołu oraz atmosfery wzajemnego szacunku – mówi Zofia Nowak, PR Specialist Hays Poland, firmy zajmującej się doradztwem personalnym. Aby praca zespołowa w firmie mogła być wcielana w życie, niezbędne jest stałe kreowanie sprzyjającego jej klimatu. W tym kontekście niezwykle ważna jest rola kadry zarządzającej. – Menedżerowie są odpowiedzialni za jasne określenie zasad i stworzenie atmosfery, które sprawią, że każdy w zespole będzie znał swoje cele i cele swoich współpracowników. A przy tym będzie rozumiał zależności pomiędzy własną i cudzą pracą – podkreśla Michał Śmiałowski z MindLab.

Empowerment, czyli siła zaangażowania

Efektywna praca zespołowa to popularny przedmiot szkoleń oferowanych przez wiele firm. Czy dzięki nim można nauczyć się skutecznej pracy w zespole? Kursy na pewno pozwolą nam zapoznać się z najważniejszymi zasadami, jakimi powinni kierować się członkowie i kierownicy zespołów, lecz warto podkreślić, że to przede wszystkim systematyczne codzienne działania w rzeczywistych projektach pozwalają na nabycie i wypracowanie praktycznych umiejętności niezbędnych do efektywnego działania w zespole. Również w tym przypadku dobry przykład powinien iść z góry. Wielu menedżerów zadaje sobie pytanie, jakimi metodami najlepiej pobudzać ludzi i zespoły do lepszego współdziałania. Zdaniem dr Beatricze Andrzejewskiej, ważnym narzędziem jest w tym kontekście tzw. empowerment. – Pojęcie to oznacza upoważnianie do decyzji i zmian każdego z członków zespołu, także w zakresie inicjatyw we wskazywaniu na słabości procedur i regulacji. Powoduje to wzrost odpowiedzialności i inicjatywy ze strony pracowników, a w ślad za tym ich większą świadomość kosztową, wzrost efektywności, poprawę relacji w zespole, a także tzw. one voice – spójność wszystkich działań w organizacji nakierowanych na przynoszenie realnej wartości dla klienta (przejście od odpowiedzialności za produkt czy usługę do odpowiedzialności za dostarczanie wartości ważnych dla klienta). Wymaga to przekazywania realnej władzy decyzyjnej, czemu sprzyjają narzędzia uczące ludzi wzajemnego wsparcia bez konieczności asysty ekspertów spoza organizacji – wyjaśnia. Aby to było możliwe, warto stworzyć odpowiednie ramy, w obrębie których istniał będzie jasny podział obowiązków oraz procedury porządkujące współpracę. – Dobre relacje nie zapobiegną konfliktom pomiędzy pracownikami lub działami, gdy przez brak standardowych wzorców działania dojdzie w firmie do sytuacji kryzysowej. Poza określonymi zasadami współpracy ogromne znaczenie ma również kultura organizacyjna, określająca preferowane formy komunikacji – zauważa Zofia Nowak.

Dzielenie się wiedzą i doświadczeniem

Tym, co decyduje o rosnącej popularności zespołów projektowych, jest fakt, że dzięki nim firmy szybciej i efektywniej mogą implementować innowacyjne rozwiązania oraz realizować plany rozwoju swojego biznesu. Jest to możliwe przede wszystkim dlatego, że zespoły te składają się z pracowników reprezentujących różne działy i profesje. – W dużych firmach praca projektowa wspiera wymianę doświadczeń i dzielenie się najlepszymi praktykami w szerszym gronie. W firmach z sektora małych i średnich przedsiębiorstw z mniej licznym personelem praca zespołowa jest skutecznym narzędziem budowania relacji, a więc również fundamentów dla dalszego rozwoju organizacji – zaznacza Zofia Nowak. Dzięki pracy zespołowej pracownicy firmy mogą także lepiej zrozumieć swoją rolę w organizacji, poznać zasady działania innych działów firmy oraz mieć realny wpływ na poprawę efektywności realizowanych procesów. – Pracownicy, realizując różne zadania, często przyjmują perspektywę wyłącznie swojego działu, utożsamiając jego interes z interesem całej firmy. Dostęp do wiedzy pracowników innego działu i wymiana informacji z nimi powodują, że następuje poszerzenie perspektywy i w efekcie decyzje podejmowane przez zespół są optymalne dla całej firmy – zauważa Przemek Gałek, psycholog i trener, kierownik działu gier szkoleniowych w firmie MindLab. W kontekście wyzwań, jakie wiążą się z pracą zespołową, warto wymienić również różnice pokoleniowe. Jak zauważa Zofia Nowak, już wkrótce na rynku pracy będzie jednocześnie funkcjonowało pięć generacji pracowników, co prowokować może pewne problemy przede wszystkim w obszarze skutecznego porozumiewania się. – Badania poświęcone charakterystyce pokoleń funkcjonujących na rynku pracy wykazują, że młodzi pracownicy oczekują bezpośredniej formy komunikacji i szybszych reakcji. Z kolei starsze pokolenia pracowników częściej porozumiewają się w sposób formalny i zdarza im się dostosowywać formę komunikacji do pozycji odbiorcy w hierarchii – mówi ekspertka Hays Poland. I chociaż różnica wieku może być źródłem konfliktów w zespole, to często bywa również nieocenioną wartością, ponieważ pozwala na zyskanie równowagi w podejściu do rozwiązywania problemów i wyzwań stojących przed zespołem.
Pogodzenie wszystkich różnic występujących między członkami zespołu oraz czerpanie z nich realnych korzyści dla firmy jest możliwe tylko wtedy, gdy kierownictwo świadomie buduje kulturę sprzyjającą dialogowi, otwartemu dzieleniu się ograniczeniami i możliwościami każdego z zatrudnionych oraz chętnie organizuje pracę w oparciu o zdywersyfikowane zespoły pracownicze. Jedną z kluczowych korzyści dla organizacji, która płynie z efektywnej współpracy zespołowej, jest sprawne zarządzanie wiedzą w organizacji. – Dzielenie się wiedzą/ekspertyzą jest niezwykle istotne w przypadku zróżnicowania pokoleniowego w zespołach (starsi przekazują wiedzę młodszym i odwrotnie, każde pokolenie robi to w innym wymiarze). Taka wymiana międzypokoleniowa oraz pomiędzy różnymi rodzajami ekspertyzy w organizacji pobudzana procesami mentoringu zabezpiecza ważną, a często tzw. ukrytą wiedzę w organizacji. Owa wiedza niesformalizowana, której nie znajdziemy w procedurach czy know-how organizacji, stanowi zaś o przewadze konkurencyjnej każdej firmy na rynku – podsumowuje dr Beatricze Andrzejewska z IBD Business School.

Motywowanie do pracy zespołowej osób z pokoleń Y oraz Z

W przypadku najmłodszych osób funkcjonujących na rynku pracy (pokolenia Y, Z – urodzone odpowiednio w latach 80. i 90.) warto pamiętać, że współdziałanie powinno być dla nich atrakcyjne oraz wiązać się z zaangażowaniem. Motywowanie tych osób do współdziałania można w organizacji osiągnąć m.in. dzięki procesom grywalizacji. Grywalizacja, rozumiana jako wykorzystanie gier i symulacji, jest bardzo atrakcyjnym narzędziem dla osób młodych oraz powoduje wzrost energii i motywacji do wspólnej pracy. Dzięki temu nabywanie nowych kompetencji czy zmiany postaw następują szybciej i z mniejszym oporem przed zmianą.

dr Beatricze Andrzejewska
Wiceprezes Zarządu ds. Programowych IBD Business School,
Dyrektor Programowy Centrów Eksperckich
Przywództwo i Szkoła Trenera Biznesu

GOOGLE A PRACA ZESPOŁOWA

Firma Google w 2016 r. zakończyła trwający kilka lat „Project Aristotle”, którego celem było odkrycie tego, co decyduje o efektywnej pracy zespołowej. Po przeprowadzeniu setek wywiadów z pracownikami oraz analizie 100 najbardziej efektywnych zespołów eksperci doszli do wniosku, że najlepsze zespoły to te, które szanują wzajemne emocje i zdania oraz są świadome tego, że wkład każdego z nich we wspólną pracę jest jednakowo ważny. Zrewidowano też dotychczasowe przeświadczenie, które żywiła firma Google, jakoby o sukcesie zespołu decydowała ilość wybitnych jednostek stanowiących jego skład. Jak się okazuje, znacznie ważniejszy od składu osobowego zespołu jest sposób, w jaki jego członkowie oddziałują na siebie nawzajem, tworząc wspólnie nową jakość i wymiar pracy.

Źródło: http://www.businessinsider.com/

Tekst: Beata Pałac