Produkty znajdujące się w obrocie rynkowym posiadają różnego rodzaju oznaczenia, potwierdzające zgodność danego produktu z konkretnymi wymogami i dyrektywami. Jednym z takich oznaczeń jest CE. Potwierdza ono, że produkt spełnia określone normy, a to gwarantuje bezpieczeństwo jego użytkowania. Warto dowiedzieć się więcej o tym oznaczeniu, gdyż jego znajomość może okazać się istotnym argumentem sprzedażowym. O to, czym jest oznakowanie CE, zapytaliśmy prawnika, Judytę Skalską-Filip.

Na wielu przedmiotach codziennego użytku spotkać możemy oznaczenie CE. Co ono faktycznie oznacza i jakich informacji dostarcza użytkownikowi?

Oznakowanie CE (Conformité Européenne), umieszczone na wyrobie, oznacza deklarację Producenta, że oznakowany produkt jest zgodny z przepisami CE i w ten sposób umożliwia swobodny dostęp do produktów na rynku Unii Europejskiej. Producent (za którego uznaje się osobę fizyczną, prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób albo dla której ten wyrób zaprojektowano albo wytworzono z zamiarem wprowadzenia go do obrotu lub oddania do użytku pod własnym znakiem lub nazwą), umieszczając na wyrobie oznakowanie CE oświadcza na własną odpowiedzialność, że dany wyrób spełnia wszelkie określone przepisami prawa normy, które nadają mu prawo do umieszczenia takiego oznakowania.

Czyli poprzez zamieszczenie oznaczenia CE Producent bierze na siebie pełną odpowiedzialność za zgodność wytworzonego przez siebie produktu z prawem?

Zgadza się. To Producent przyjmuje wówczas na siebie pełną i ostateczną odpowiedzialność za swój wyrób, za jego zgodność z zasadami i innymi wymaganiami oraz, jeżeli przepisy dyrektywy tak stanowią, za posiadanie odpowiednich uprawnień do przeprowadzania badań produktu lub oceny i zatwierdzenia systemu jakości tzw. jednostki notyfikowanej. To na Producencie ciąży również prawny obowiązek opracowania stosownej dokumentacji technicznej, umieszczenie na wyrobie oznakowania CE oraz sporządzenie deklaracji zgodności dla wyrobu.

Czy w takim razie Przedsiębiorcy zdają sobie sprawę, że symbol CE oznacza, że produkt został poddany szczegółowym badaniom i w świetle prawa nie podlega modyfikacjom?

Muszę przyznać, że bacznie obserwujemy zuchwałe poczynania rynkowe niektórych Przedsiębiorców, którzy być może sami do końca nie zdają sobie sprawy z powagi sytuacji. Zmieniając właściwości gotowych produktów poprzez dokonanie nawet najdrobniejszych przeróbek, np. modyfikacji grotów ogrodzeniowych, sami stają się Producentem. W związku z tym wchodzą w prawa i obowiązki Producenta. Pociąga to za sobą konieczność spełnienia szeregu wymogów natury formalnej, o których nadmieniłam powyżej. Przedsiębiorcy są wówczas obowiązani prawem do ich wypełniania.
Obserwujemy niską świadomość prawną niektórych Przedsiębiorców, nieświadomych Producentów, których obowiązkiem jest przeprowadzenie badań raz jeszcze, ponieważ produkt jest wyrobem zmodyfikowanym. Poza szeregiem wymogów natury czysto formalnej pozostaje kwestia usunięcia logo pierwotnego Producenta – zmodyfikowany wyrób już od niego nie pochodzi, a niekiedy lepiej jakby nie był z nim identyfikowalny. Jako lider w branży czujemy prawny obowiązek edukowania i mówienia o ciążących na Przedsiębiorcach obowiązkach. Bycie Producentem nie jest takie łatwe, jak wydaje się wielu osobom.

Jak przebiega proces oceny zgodności wyrobu z konkretnymi zasadami i wymogami?

Procedura oceny zgodności jest długotrwała, wieloetapowa i złożona, ponieważ ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa zdrowia i życia konsumentów – użytkowników. Stosowna dokumentacja musi być przechowywana przez co najmniej dziesięć lat od ostatniego wyprodukowanego egzemplarza danego wyrobu. Przepisy implementujące poszczególne unijne dyrektywy, a było ich aż 38, określają informacje, jakie powinna zawierać deklaracja zgodności. Deklaracje należy udostępnić organowi nadzoru rynku na każde jego żądanie.

Kiedy zakazane jest umieszczenie znaku CE na produkcie?

Zabrania się umieszczania go na wyrobie, który nie spełnia zasadniczych wymagań lub do którego nie zastosowano właściwej procedury zgodności, określonej obowiązującymi przepisami prawa, a w szczególności Ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz.U. 2002 nr 166 poz. 1360 wraz z późniejszymi zmianami), oznakowania zgodności lub znaków podobnych, które mogą wprowadzać w błąd użytkownika, konsumenta lub dystrybutora tego wyrobu. Przywołana wyżej ustawa bezwzględnie zabrania wprowadzania do obrotu lub oddawania do użytku wyrobu nieposiadającego oznakowania zgodności, jeżeli wyrób ten nie podlega takiemu oznakowaniu (np. jeżeli Producent umieszcza CE na wyrobie z automatem, to znak CE dotyczy produktu z automatem, a jeżeli nabyty zostaje produkt bez automatu, doposażony o automat, niededykowany dla danego wyrobu przez Przedsiębiorcę niebędącego Producentem, to w związku z modyfikacją wyrobu poprzez zamontowanie niededykowanego automatu staje się on Producentem i ciążą na nim obowiązki Producenta i procedury należałoby powtórzyć). Przepisy o systemie zgodności dotyczą każdej modyfikacji produktu dokonanej przez Przedsiębiorcę, która pociąga za sobą konieczność dokonywania modyfikacji.

W jakich przypadkach Przedsiębiorca zostanie pociągnięty do odpowiedzialności prawnej z tytułu niezgodnego z prawem posługiwania się znakiem CE?

Niespełnienie zgodności z prawem naraża Przedsiębiorcę na odpowiedzialność karną. Sankcjom karnym podlegają podmioty, które:

  • wprowadzają do obrotu lub oddają do użytku wyroby niezgodne z zasadniczymi wymaganiami,
  • umieszczają oznakowanie CE na wyrobie, który nie spełnia zasadniczych lub szczegółowych wymagań albo dla którego Producent lub jego upoważniony przedstawiciel nie wystawił deklaracji zgodności,
  • umieszczają na wyrobie znak podobny do oznakowania CE, mogący wprowadzić w błąd użytkownika, konsumenta lub dystrybutora takiego oznakowania,
  • wprowadzają do obrotu lub oddają do użytku wyroby podlegające oznakowaniu CE, a nieposiadające takiego oznakowania,
  • umieszczają oznakowania CE na wyrobie, który nie podlega temu oznakowaniu lub wprowadzają do obrotu taki wyrób.

Jakie instytucje czuwają nad prawidłowym stosowaniem tego oznaczenia przez Producentów?

Większość wyrobów znajdujących się w obrocie jest kontrolowanych między innymi przez: Inspekcję Handlową, Inspekcję Ochrony Środowiska, a także przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego. W przypadku gdy urząd przeprowadzający kontrolę w decyzji stwierdzi, że wprowadzony wyrób jest niezgodny z zasadami lub innymi wymaganiami, może nakazać wycofanie wyrobu z obrotu, ograniczenie obrotu danym wyrobem lub też całkowicie zakazać dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i sprzedawcy wraz z nakazem powiadomienia konsumenta lub użytkownika wyrobu o stwierdzonych niezgodnościach. Urząd prowadzący dane postępowanie przekazuje decyzję do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w celu ujawnienia wpisu w rejestrze, a prezes UOKiK-u dokonuje odpowiedniego wpisu.

Jakie informacje zawiera wspomniany rejestr i kto może korzystać z informacji w nim zawartych?

Rejestr jest jawny i ogólnodostępny, i ma na celu informowanie o wyrobach, które nie spełniają zasadniczych lub innych wymagań o stwarzanych przez nie zagrożeniach, jak również o zastosowanych wobec wyrobów środkach.

Reasumując, oznakowanie CE na produktach marki WIŚNIOWSKI to gwarancja wysokiej jakości i spełnienia rygorystycznych norm bezpieczeństwa.

Zdecydowanie tak. Warto zwracać na to klientom i kontrahentom uwagę w czasie rozmów biznesowych, gdyż powinni oni wiedzieć, iż oferowany im produkt jest wyrobem pewnym, solidnym i bezpiecznym i że warto w niego zainwestować, mając gwarancję najwyższej jakości.